Udział pokrzywdzonego w postępowaniu karnym przed Sądem I instancji w sprawie wypadku drogowego

W poprzednim artykule „…Udział pokrzywdzonego w postępowaniu przygotowawczym dotyczącym wypadku drogowego…” poruszyłam problematykę udziału pokrzywdzonego w toku postępowania przygotowawczego. W niniejszym natomiast opiszę następny etap postępowania karnego – tj. postępowanie przed Sądem I Instancji.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż etap postępowania sądowego rozpoczyna się z chwilą wpłynięcia do Sądu aktu oskarżenia przeciwko sprawcy wypadku drogowego i zarejestrowania sprawy, tzn. nadaniu jej sygnatury sądowej.

Na tym etapie stronami postępowania z urzędu są:

oskarżyciel publiczny, czyli prokurator

oskarżony, czyli sprawca wypadku drogowego.

Pokrzywdzony nie jest już na tym etapie postępowania stroną. Jednakże aby aktywnie uczestniczyć w sprawie może złożyć przed Sądem oświadczenie, iż chce działać w charakterze oskarżyciela posiłkowego. Warto wskazać, iż oświadczenie takie należy złożyć do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej, czyli do momentu odczytania aktu oskarżenia na pierwszej rozprawie.

W artykule „…Jak działać w roli oskarżyciela posiłkowego w postępowaniu karnym przeciwko sprawcy wypadku drogowego ?…” dokładnie opisałam kwestię jak skutecznie złożyć oświadczenie o działaniu w charakterze oskarżyciela posiłkowego.

Na uwagę zasługuję fakt, iż działają jako oskarżyciel posiłkowy masz realny wpływ na prowadzone postępowanie, bowiem:

stajesz się stroną postępowania,

Sąd ma obowiązek zawiadamiać Cię o wszystkich terminach rozpraw oraz doręczać korespondencję na takiej samej zasadzie jak prokuratorowi i oskarżonemu,

masz prawo do składania wniosków dowodowych,

na rozprawie zajmujesz miejsce obok oskarżyciela publicznego i możesz być obecny na każdym terminie rozprawy,

masz prawo zadawania pytań osobom przesłuchiwanym,

posiadasz dostęp do akt postępowania,

masz prawo do wniesienia apelacji od wyroku I instancji.

Ponadto osoba pokrzywdzona przestępstwem spowodowania wypadku drogowego, która działa w charakterze oskarżyciela posiłkowego, ma także prawo do złożenia na podstawie art. 46 §1 k.k. wniosku o nałożenie na oskarżonego obowiązku naprawienia wyrządzonej przestępstwem szkody w całości lub w części lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Podsumowując pragnę wskazać, iż postępowanie sądowe to często proces długotrwały, a także skomplikowany. Z tych względów, tak bardzo istotne jest, aktywnie uczestniczyć w postępowaniu karnym od momentu jego wszczęcia, aż do jego prawomocnego zakończenia.

Aplikant adwokacki Sylwia Winiarska – e – mail: winiarska@adwokat-stelmaszczyk.pl,  nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk– e -mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Udział pokrzywdzonego w postępowaniu przygotowawczym dotyczącym wypadku drogowego

W tym artykule opiszę w jaki sposób pokrzywdzony może aktywnie uczestniczyć w toku postępowania przygotowawczym dotyczącym wypadku drogowego.

Postępowanie przygotowawcze jest pierwszym etapem toczącej się sprawy karnej. Po zebraniu materiału dowodowego na miejscu zdarzenia prowadzący postępowanie wydaje postanowienie o wszczęciu dochodzenia. Od tego momentu gromadzony jest pozostały materiał dowodowy w sprawie następuję m.in.

  • przesłuchanie świadków czy sprawcy zdarzenia ( podejrzanego),

  • dokonuję się oględzin samochodów uczestniczących w kolizji,

  • bardzo często jest dopuszczany dowód z opinii biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków.

Na tym etapie pokrzywdzony na prawo wziąć udział w każdej czynności dowodowej. Należy pamiętać, iż organ prowadzący postępowanie ma obowiązek poinformować pokrzywdzonego o terminie przeprowadzenia czynności.

Ponadto pokrzywdzonemu służy inicjatywa dowodowa – przykładowo może złożyć:

      • wniosek o przesłuchanie świadka wypadku drogowego,

      • wniosek o powołanie biegłego z zakresu wypadków drogowych,

      • wniosek o przeprowadzenie eksperymentu procesowego, mającego na celu ustalenie istotnych okoliczności wypadku drogowego.

Jednocześnie pokrzywdzony za zgodą prowadzącego postępowania może przeglądać akta i sporządzać ich fotokopię. W przypadku odmowy dostępu do akt przysługuje na podstawie art. 159 k.p.k. zażalenie.

Na uwagę zasługuję fakt, iż w na każdym etapie postępowania pokrzywdzony może ustanowić pełnomocnika, którym może być adwokat lub radca prawny. W przypadku, gdy z uwagi na swoją sytuację finansową nie możesz pozwolić sobie na pokrycie kosztów pomocy prawnej, pokrzywdzony może na podstawie art. 88 §1 k.p.k. złożyć wniosek o przydzielenie pełnomocnika z urzędu.

Warto wskazać, iż w przypadku umorzenia postępowania lub wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania pokrzywdzony może na podstawie art. 306 złożyć zażalenie.

Podsumowując pokrzywdzony w toku postępowania przygotowawczego ma możliwość m.in.

      • składania wniosków o dokonanie czynności śledztwa lub dochodzenia;

      • uczestniczenia w tych czynnościach;

      • korzystania z pomocy pełnomocnika;

      • złożenia wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu;

      • końcowego zapoznania się z materiałami postępowania przygotowawczego;

      • składania zażaleń na postanowienia wydane w toku postępowania przygotowawczego;

      • zaskarżenia postanowienia kończącego postępowanie przygotowawcze.

Aplikant adwokacki Sylwia Winiarska – e – mail: winiarska@adwokat-stelmaszczyk.pl,  nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk – e -mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Opinia biegłego sądowego do spraw rekonstrukcji wypadków drogowych

W wielu postępowaniach przeciwko sprawcom kolizji drogowych ustalenie przebiegu wypadku i jego przyczyn wymaga wiadomości specjalnych. W takim przypadku na organie prowadzącym postępowanie zgodnie z art. 193 k.p.k. ciąży obowiązek powołania dowodu z opinii biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków. W tym miejscu warto zaznaczyć, iż również strony postępowania (podejrzany, pokrzywdzony) mogą złożyć wniosek o dopuszczanie przedmiotowego dowodu. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule „…Czy pokrzywdzony w wypadku drogowym może składać wnioski dowodowe ?…”.


Opinie biegłych nabierają szczególnego znaczenia w sprawach o wypadki drogowe, bowiem mamy w takim przypadku do czynienia z szeregiem zjawisk do oceny których nie wystarcza podstawowa wiedza, którą posiada każdy z nas. W orzecznictwie podkreśla się, że potrzeba sięgnięcia po opinię biegłego zachodzi właśnie w sprawach związanych z ruchem pojazdów mechanicznych, w szczególności, jeśli zachodzi potrzeba ustalenia:

  • prędkości pojazdów uczestniczących w wypadku drogowym

  • stanu technicznego pojazdów uczestniczących w wypadku drogowym

  • rekonstrukcji wypadku drogowego tj. ustalenie toru ruchu osób i pojazdów uczestniczących w wypadku

  • ocena zachowań osób uczestniczących w wypadku drogowym, w szczególności określenie naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

W tym miejscu warto wskazać, iż każda opinia winna zawierać
odtworzenie przebiegu zdarzenia, jak również sposobu ich przemieszczania się. Ponadto biegły sądowy powinien wskazać na podstawie jakiej metody badawczej dokonał oceny zachowania uczestników zdarzenia, jak również w jaki sposób dokonał badań. Niedopuszczalne jest podawanie jedynie ostatecznej konkluzji. Biegły powinien wskazać i wytłumaczyć dlaczego, i na jakiej podstawie, doszedł do danego wniosku. Prawidłowość sporządzania opinii jest niezwykle istotne z punktu widzenia przeprowadzonego postępowania, bowiem stanowi kluczowy dowód w postępowaniach z zakresu zdarzeń drogowych. W kolejnych artykułach poruszę kwestię jak skontrolować prawidłowość sporządzania opinii przez biegłych z zakresu rekonstrukcji wypadków, poruszę również co zrobić, jeżeli opinia nie spełnia podstawowych warunków formalnych.

Aplikant adwokacki Sylwia Winiarska – e – mail: winiarska@adwokat-stelmaszczyk.pl,  nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk – e -mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Jak może zakończyć się dochodzenie lub śledztwo w sprawie o spowodowanie wypadku drogowego ?

Postępowanie przygotowawcze w sprawach wypadków drogowych nie zawsze kończy się wniesieniem przez Prokuratora aktu oskarżenia do Sądu. Z tych względów w niniejszym artykule zostanie wskazane jakie decyzje końcowe mogą zostać wydane w postępowaniu przygotowawczym w sprawach wypadków drogowych.

Akt oskarżenia jest sporządzany w momencie, gdy Prokuratura zakończy wszystkie czynności, a zebrany materiał dowodowy pozwala na wniesienie aktu oskarżenia.

Oprócz wniesienia aktu oskarżenia postępowanie przygotowawcze może zakończyć się na 4 sposoby:

    1. na podstawie art. 324 k.p.k. skierowaniem wniosku o umorzenie postępowania i zastosowania środka zabezpieczającego ,

    2. na podstawie art. 336 k.p.k. skierowaniem wniosku o warunkowe umorzenie postępowania,

    3. na podstawie art. 17 k.p.k. umorzeniem dochodzenia,

    4. na podstawie art. 325f k.p.k. umorzeniem dochodzenia i wpisaniem sprawy do rejestru przestępstw.

W sytuacji, gdy organ prowadzący postępowanie wystąpi do Sądu z wnioskiem o umorzenie postępowania i zastosowanie środka zabezpieczającego mamy do czynienia z niewątpliwym stwierdzeniem faktu, iż podejrzany popełnił czyn zabroniony w stanie niepoczytalności. Oznacza to, iż zachodzą wówczas podstawy do zastosowania wobec podejrzanego środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w odpowiednim zakładzie psychiatrycznym. Należy wskazać, iż w przypadków drogowych jest to niezmiernie rzadka sytuacja.

Natomiast w sytuacji, gdy postępowanie przygotowawcze nie dostarczyło podstaw do wniesienia aktu oskarżenia, umarza się je. Więcej na temat umorzenia postępowania znajdziesz w artykule „Kiedy organ postępowania przygotowawczego może umorzyć postępowanie w sprawach wypadków drogowych”.

Ponadto w przypadku dochodzenia prowadzonego na podstawie art. 325f k.p.k. istnieje możliwość jego umorzenia i wpisania sprawy do rejestru przestępstw – tzw. umorzenie rejestrowe. Jeżeli zatem dane uzyskane w czasie dochodzenia wstępnego lub prowadzonego przez okres co najmniej 5 dni dochodzenia nie dają dostatecznych podstaw do wykrycia sprawcy w drodze dalszych czynności procesowych, można wydać postanowienie o umorzeniu dochodzenia i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw. Po takim umorzeniu Policja prowadzi czynności operacyjno – rozpoznawcze, a nie procesowe. Często do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania i wpisaniu sprawy do rejestru przestępstw w sytuacji, gdy sprawca zbieg z miejsca zdarzenia i nie można ustalić jego tożsamości.

Zgodnie z przepisami procedury karnej Prokurator może zamiast aktu oskarżenia sporządzić i skierować do sądu wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego, jeśli zachodzą przesłanki uzasadniające takie umorzenie określone w art. 66 k.k. Forma takiego wniosku jest podobna do aktu oskarżenia. Uzasadnienie wniosku można ograniczyć do przedstawienia dowodów świadczących o tym, że wina oskarżonego nie budzi wątpliwości oraz do wskazania okoliczności przemawiających za warunkowym umorzeniem postępowania. Więcej na temat możliwości zastosowania instytucji warunkowego umorzenia postępowania znajdziesz w artykule „Wniosek o warunkowe umorzenie postępowania w sprawie o przestępstwo spowodowania wypadku drogowego”.

Aplikant adwokacki Sylwia Winiarska – e – mail: winiarska@adwokat-stelmaszczyk.pl,  nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk – e -mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Szkic miejsca wypadku jak załącznik do protokołu przesłuchania świadka

Często zdarzają się przypadki, w których dokładne wypowiedzenie się o przebiegu wypadku jest trudne. W takich sytuacjach warto przed przesłuchaniem w charakterze świadka sporządzić szkic sytuacyjny, a następnie poprosić prowadzącego przesłuchanie o dołączenie jego do akt postępowania – przykładowo jako załącznik do protokołu przesłuchania. Warto wskazać, iż w postępowaniu karnym taki dowód można dołączyć do akt na każdym etapie postępowania.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga fakt, iż szkic sytuacyjny to wierne odzwierciedlenie sytuacji, w której doszło do wypadku. Jest to dowód pomocniczy w dalszym postępowaniu karnym. Bez wątpienia ułatwia od świadkowi dokładne określenie zaistnienia wypadku oraz okoliczności towarzyszących. Podkreślenia wymaga fakt, iż może on zostać sporządzony ręcznie na zwykłej kartce papieru. Można również skorzystać z bezpłatnych programów, które są dostępne w internecie.

Zaznaczyć należy, iż szkic sytuacyjny powinien uwzględniać:

  • położenie pojazdów względem osi jezdni;

  • sytuacje na drodze,

  • rozmieszczenie i rodzaj znaków na drodze;

  • kierunek jazdy pojazdów;

  • miejsce, w którym doszło do zdarzenia.

W tym miejscu warto zaznaczyć, iż co prawda taki szkic jest sporządzany przez funkcjonariuszy Policji po przyjeździe na miejsce zdarzenia. Tym niemniej jednak taki szkic jest przygotowywany na podstawie wersji zdarzenia świadków i uczestników wypadków.

Pamiętaj!

Tylko dokładny i prawidłowo wykonany szkic sytuacyjny wypadku może ułatwić prowadzenia dalszego postępowania. W związku z powyższym przed jego sporządzeniem spokojnie przeanalizuj przebieg wypadku.

Aplikant adwokacki Sylwia Winiarska – e – mail: winiarska@adwokat-stelmaszczyk.pl,  nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk – e -mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Warunkowe o umorzenie postępowania karnego w sprawie o przestępstwo spowodowania wypadku drogowego

W niniejszym artykule opiszę na czym polega instytucja warunkowego umorzenia postępowania w sprawach o przestępstwo spowodowania wypadków drogowych. Zostanie poruszona również kwestia jakie obowiązki może nałożyć Sąd na sprawcę w przypadku zastosowania przedmiotowej instytucji.

Możliwość warunkowego postępowania istnieje, w przypadku gdy wszystkie dowodowy świadczą o popełnieniu przestępstwa spowodowania wypadku drogowego przez podejrzanego/oskarżonego. Jest to jedno z najkorzystniejszych możliwych sposób zakończenia postępowania karnego oczywiście dla sprawcy przestępstwa spowodowania wypadku drogowego. W takim przypadku, nie jest przeprowadzone postępowanie dowodowe, sprawca zachowuje status osoby niekaranej, natomiast wzmianka o postępowaniu karnym zakończonym warunkowym umorzeniem ulega wykreśleniu z Krajowego Rejestru Karnego po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby wynoszącego od 1 roku do 3 lat.

Instytucja warunkowego umorzenia postępowania karnego została opisana w art. 66 § 1 k.k. i przewiduje, iż Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie jeżeli:

  • wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne;

  • okoliczności popełnienia czynu nie budzą wątpliwości;

  • sprawca nie jest karany za przestępstwo umyślne;

  • właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz dotychczasowy sposób życia,

które uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania (sprawca) będzie przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa.

Należy także podkreślić, iż postępowanie karne można warunkowo umorzyć, jeżeli kara przewidziana za przestępstwo nie przekracza 5 lat pozbawienia wolności.

W związku z powyższym o warunkowe umorzenie postępowania karnego w sprawie o przestępstwo wypadku drogowego można się ubiegać tylko w przypadku przestępstwa określonego w art. 177 § 1 k.k., czyli przestępstwa spowodowania wypadku drogowego, którego skutkiem jest średni uszczerbek na zdrowiu. Natomiast wykluczone przez ustawodawcę jest warunkowe umorzenie postępowania w przypadku przestępstw określonych w art. 177 § 2 k.k. czyli przestępstwa wypadku komunikacyjnego, którego skutkiem jest śmierć lub ciężki uszczerbek na zdrowiu. Warto wskazać, iż przestępstwo wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym lub ciężkim uszczerbkiem na zdrowiu nie może być warunkowo umorzone, gdyż jest zagrożone karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Należy wskazać, iż podejrzany już na etapie postępowania przygotowawczego może złożyć wniosek o warunkowe umorzenie postępowania. Jeżeli Prokurator widzi podstawy takiego zakończenia postępowania w taki sposób kieruje do Sądu zamiast aktu oskarżenia wniosek o warunkowe umorzenie postępowania karnego. Taki wniosek oskarżony może złożyć również na etapie postępowania sądowego, praktycznie do momentu zamknięcia rozprawy.

Z punktu widzenia pokrzywdzonego warto wskazać, iż zgodnie z art. 67 § 3 k.k.. umarzając warunkowo postępowanie karne,

  1. sąd zobowiązuje sprawcę naprawienia szkody w całości albo w części,

  2. może na niego nałożyć obowiązki:

    • informowania sądu lub kuratora o przebiegu okresu próby,

    • przeproszenia pokrzywdzonego,

    • wykonania ciążącego na nim obowiązku łożenia na utrzymanie innej osoby,

    • powstrzymywania się od nadużywania alkoholu lub używania środków odurzających,

    • poddania się terapii uzależnień,

    • poddania się terapii, w szczególności psychoterapii lub psychoedukacji,

    • powstrzymania się od kontaktowania się z pokrzywdzonym lub innymi osobami w określony sposób lub zbliżania się do pokrzywdzonego lub innych osób,

    • opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym,

    • świadczenia pieniężnego lub nawiązkę

    • zakaz prowadzenia pojazdów do lat 2.

Na podstawie powyższego należy wskazać, iż warunkowe umorzenie postępowania jest korzystne z punktu widzenia nie tylko podejrzanego. Otóż w takim przypadku czas postępowania ulega skróceniu – nie jest przeprowadzane postępowanie dowodowe, a co za tym idzie pokrzywdzony może szybciej uzyskać odpowiednie naprawienie szkody, czy też nawiązkę. Jednakże poważną wadą przedmiotowej instytucji jest okoliczność, iż sprawca ponosi dużo mniejszą represję karną za popełniony czyn.

Aplikant adwokacki Sylwia Winiarska – e – mail: winiarska@adwokat-stelmaszczyk.pl,  nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk – e -mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Przesłuchanie pokrzywdzonego w wyniku wypadku drogowego w charakterze świadka

W tym artykule opiszę na czym polega czynność procesowa przeprowadzona w każdym postępowaniu karnym w sprawie wypadków drogowych tj. przesłuchanie pokrzywdzonego w charakterze świadka.

Przesłuchanie świadka jest jedną z głównych czynności pozwalających na uzyskanie dowodów w trakcie toczącego się postępowania karnego.

Przesłuchanie pokrzywdzonego jest istotną czynnością w toku postępowania, ponieważ organy ścigania w czasie niej uzyskują pierwsze informacje o zdarzeniu i często to one mają wpływ na przebieg dalszego prowadzenia postępowania. Z tych względów istotne jest, by pokrzywdzony złożył szczegółowe zeznania i odpowiedział o wszystkich okolicznościach danej sytuacji.

Każde przesłuchanie musi być poprzedzone wezwaniem. O sposobach wezwania świadka przeczytasz w tym artykule „…W jaki sposób pokrzywdzony może zostać wezwany na przesłuchanie…”. Przedmiotowe wezwanie powinno zawierać następujące informacje:

    • kto jest wzywany (imię i nazwisko, adres zamieszkania),

    • w jakiej sprawie jest wzywany,

    • w jakim charakterze jest wzywany – warto podkreślić, iż pokrzywdzony w toku przesłuchania będzie nazywany świadkiem,

    • miejsce i datę przesłuchania,

    • zwięzłe przytoczenie przepisów o obowiązku stawiennictwa i obowiązkach świadka.

Jeżeli pokrzywdzony otrzymał wezwanie ma obowiązek stawić się w wyznaczonym miejscu oraz czasie. Obowiązek ten trwa również w przypadku, gdy świadkowi będzie przysługiwało prawo do odmowy składania zeznań.

Podkreślenia wymaga fakt, iż w sytuacji nieusprawiedliwionego niestawiennictwa może zostać na pokrzywdzonego nałożona kara grzywny, a także może zostać zarządzone przymusowe doprowadzenie na przesłuchanie.

W przypadku, gdy pokrzywdzony nie może się stawić na przesłuchanie ze względu na chorobę, czy wyjazd powinien natychmiast powiadomić organ ścigania. Warto w takiej sytuacji wysłać pocztą lub faxem do organu prowadzącego czynność przesłuchania oficjalne pismo wraz z odpowiednim dowodem potwierdzającym niestawiennictwo (zaświadczenie lekarskie, bilety lotnicze). W nagłych przypadkach uzasadnione jest powiadomienie organu telefonicznie.

Idąc na przesłuchanie świadek ma obowiązek zabrania ze sobą dowodu osobistego lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość. W tym miejscu warto wskazać, iż pokrzywdzony ma prawo ustanowienia pełnomocnika, który może wziąć udział w czynności przesłuchania. Pełnomocnik w takim przypadku pomaga w dokładnym opowiedzeniu okoliczności zdarzenia poprzez zadawanie odpowiednich pytań. Na uwagę zasługuję fakt, iż w przesłuchaniu świadka ma prawo uczestniczyć obrońca podejrzanego, jeśli złoży wniosek o dopuszczenie go do udziału w przesłuchaniu. W przesłuchaniu może uczestniczyć również podejrzany, jeśli również złoży odpowiedni wniosek. Takie sytuacje należą jednak do rzadkości.

Przesłuchanie rozpoczyna się od ustalenia tożsamości pokrzywdzonego. Następnie zostają odebrane następujące dane:

  1. wiek,

  2. data urodzenia,

  3. miejsce zamieszkania,

  4. miejsce urodzenia,

  5. adres do doręczeń,

  6. obywatelstwo,

  7. wykształcenie,

  8. stan cywilny.

Po odebraniu danych świadek jest uprzedzany o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywych zeznań lub zatajenie prawdy. Świadek zostaje pouczony również, że ma prawo do odmowy zeznań, więcej na ten temat przeczytasz w artykuleUprawnienia pokrzywdzonego w toku przesłuchania…”. Następnie zostaje zadane pytanie, czy świadek wie w jakiej sprawie został wezwany i co może o sprawie powiedzieć – ma on prawo do swobodnej wypowiedzi na okoliczności zdarzenia. Po jej zakończeniu zadawane są świadkowi pytania uzupełniające – mające na celu dopytanie o szczegóły, aby wyjaśnić niejasności np. fachowe terminy oraz kontrolujące zmierzające do sprawdzenia wiarygodności świadka. Rolą przesłuchującego jest bowiem uzyskanie spójnego zeznania z przebiegu przestępstwa oraz uzyskanie dokładnej informacji dotyczącej czasu, miejsca i okoliczności zdarzenia, wyglądu sprawców, ich cech charakterystycznych i zachowania, osób pokrzywdzonych, innych świadków, opisu utraconych przedmiotów. Pytania zadawane przez przesłuchującego mogą być protokołowane, zwłaszcza gdy dotyczą kwestii kluczowych dla wyjaśnienia okoliczności zdarzenia będącego przedmiotem postępowania. W protokole przesłuchania świadka przyjmuje się jako formę gramatyczną relacji przesłuchiwanego –pierwszą osobę czasu przeszłego i zamieszcza się charakterystyczne określenia lub zwroty użyte przez osobę przesłuchiwaną oraz wzmianki dotyczące szczególnego zachowania się tej osoby.

Jeżeli podczas przesłuchania policjant poweźmie wątpliwości co do stanu psychicznego świadka, jego stanu rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń – przerwie przesłuchanie świadka i zwróci się do prokuratora z wnioskiem o zarządzenie przesłuchania go przy udziale biegłego lekarza lub psychologa. Policjant odstępuje od przesłuchania świadka lub przerywa czynność, gdy w wyniku obserwacji zachowania świadka i sposobu jego wypowiedzi poweźmie podejrzenie, iż jest on po spożyciu alkoholu, pod wpływem środka odurzającego lub substancji psychotropowej, albo innego podobnie działającego środka.

W przypadku, kiedy zachodzi potrzeba przesłuchania świadka niewładającego językiem polskim, protokół z tej czynności sporządza się z udziałem tłumacza, a jeżeli jest to osoba głuchoniema – z udziałem biegłego daktylologa (art. 204 k.p.k.). Władanie językiem oznacza taką jego znajomość, która pozwala na swobodne komunikowanie się. Nie chodzi tu zatem o znajomość bierną, polegającą na rozumieniu komunikatów, ale o znajomość czynną, rozumianą jako czynne posługiwanie się językiem polskim. Warunkiem uzasadniającym potrzebę wezwania tłumacza jest stwierdzenie, że osoba przesłuchiwana bądź nie rozumie w stopniu dostatecznym zadawanych jej pytań, bądź z powodu słabej znajomości języka polskiego nie może sformułować myśli odtwarzającej przebieg zdarzeń stanowiących przedmiot przesłuchania.

Jeżeli w trakcie przesłuchania ujawnione zostaną okoliczności, że w związku ze składanymi zeznaniami zostanie zastosowana wobec świadka lub jego najbliższych osób, przemoc, groźba bezprawna, świadek może zastrzec, że dane dotyczące jego miejsca zamieszkania pozostaną do wyłącznej wiadomości Sądu lub prokuratora.

Podkreślenia wymaga fakt, iż w czasie przesłuchania mogą być okazane pokrzywdzonemu tablice poglądowe z wizerunkami osób, rzeczy, w celu ich rozpoznania. Często zdarzają się także sytuacje, w których świadek po złożeniu zeznań może uczestniczyć w okazaniu osób przy pomocy lustra fenickiego.

Po wyczerpaniu tematu przesłuchania organ ścigania przekazuje świadkowi protokół celem jego odczytania. Każdą stronę protokołu przesłuchania świadka, niezwłocznie po zakończeniu czynności, podpisują wszystkie osoby biorące udział w czynności, przy czym świadek pod swoimi zeznaniami zamieszcza adnotację, że treść zeznań odpowiada jego słowom. Puste miejsca w protokole z czynności przesłuchujący zakreśli w sposób uniemożliwiający ich późniejsze wypełnienie. Niedopuszczalne jest wymazywanie, zamazywanie lub w inny sposób czynienie nieczytelnym pierwotnego zapisu w protokole. Tekst błędny będzie przekreślony, skreślenia oraz poprawki i uzupełnienia poczynione w protokole – zostaną omówione na końcu protokołu (art. 151 § 1 k.p.k.).

Na podstawie powyższego należy wskazać, iż idąc na przesłuchanie najważniejsze jest przygotowanie tego co chcemy powiedzieć, warto przed wyznaczonym terminem przygotować sobie spis rzeczy, które chcemy przedstawić funkcjonariuszowi. Jeżeli pokrzywdzony obawia się, że zapomni o pewnych okolicznościach zdarzenia, może zabrać ze sobą wcześniej przygotowany plan zeznań. W przypadku, gdy pokrzywdzony po powrocie z przesłuchania przypomni sobie o pewnych istotnych okolicznościach zdarzenia radzę złożyć wniosek o uzupełniające przesłuchanie.

Aplikant adwokacki Sylwia Winiarska – e – mail: winiarska@adwokat-stelmaszczyk.pl,  nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk – e -mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Jakie obowiązki ma pokrzywdzony w postępowaniu karnym o spowodowanie wypadku drogowego ?

Pokrzywdzonemu, a więc osobie która na skutek wypadku drogowego doznała obrażeń ciała na okres powyżej 7 dni, w toku postępowania przysługują nie tylko uprawnienia, ale ciążą na nim określone obowiązki.

Pokrzywdzony ma obowiązek stawić się na każde wezwanie organu prowadzącego postępowanie. Jako osoba wezwana w charakterze świadka nie może uchylić się od stawiennictwa na przesłuchanie, jak również na termin innych czynności procesowej. Wyjątek stanowią przypadki, gdy świadek nie mógł się stawić z powodu choroby lub innych sytuacji od niego niezależnych. Nieusprawiedliwione niestawiennictwo świadka może spowodować nałożenie na podstawie art. 285 § 1 k.p.k. na taką osobę kary pieniężnej, a nawet spowodować na podstawie art. 285 § 2 k.p.k. przymusowe doprowadzenie świadka.

Pokrzywdzony na skutek wypadku drogowego, przebywający za granicą, ma obowiązek wskazać adresata dla doręczeń w kraju. W przypadku niezawiadomienia organu o zmianie adresu, pismo, które zostało wysłane na ostatni znany adres w kraju, uważa się za doręczone na ostatni podany adres w kraju. Również pokrzywdzony, nie podając nowego adresu, zmienia miejsce zamieszkania lub nie przebywa pod wskazanym przez siebie adresem, pismo wysłane pod tym adresem uważa się za doręczone.

Warto również wskazać, iż pokrzywdzony przesłuchiwany w charakterze świadka nie może odmówić składania zeznań, poza sytuacjami przewidzianymi przez ustawę – przykładowo z powodu zachowania tajemnicy zawodowej lub w przypadku gdy złożenie zeznań może narazić pokrzywdzonego na odpowiedzialność karną lub osobą podejrzaną jest osoba dla niego najbliższa. Wszystkie przypadki, gdy pokrzywdzony może skorzystać z prawa do odmowy zeznań zostały opisane w artykule – Czy pokrzywdzony nie musi zeznawać przeciwko osobom najbliższym ?

Pokrzywdzony, nie może on sprzeciwić się oględzinom i badaniom niepołączonym z zabiegiem chirurgicznym lub obserwacją w zakładzie leczniczym. Dla celów dowodowych można również świadka, za jego zgodą, poddać oględzinom ciała i badaniu lekarskiemu lub psychologicznemu. W przypadku, gdy istnieje wątpliwość co do stanu psychicznego świadka, jego stanu rozwoju umysłowego, zdolności postrzegania lub odtwarzania przez niego postrzeżeń, sąd lub prokurator może zarządzić przesłuchanie świadka z udziałem biegłego lekarza lub biegłego psychologa, a świadek nie może się temu sprzeciwić. Za zgodą osoby badanej biegły sądowy może również zastosować środki techniczne mające na celu kontrolę nieświadomych reakcji organizmu tej osoby.

Podsumowując pokrzywdzony w toku postępowania musi:

  • stawić się na wezwanie organu na podstawie art. 177 § 1 k.p.k.;

  • wskazać adres do doręczeń w kraju na podstawie art. 139 k.p.k.;

  • składać zeznania na podstawie art. 177 § 1 k.p.k.;

  • poddać się oględzinom ciała i badaniom lekarskim na podstawie art. 192 k.p.k.

Prawidłowe dostosowanie się do wyżej wskazanych obowiązków bez wątpienia wpływa korzystnie na całe postępowanie, bowiem jest prowadzone szybciej i skuteczniej.

Aplikant adwokacki Sylwia Winiarska – e – mail: winiarska@adwokat-stelmaszczyk.pl,  nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk– e -mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Jak działać w roli oskarżyciela posiłkowego w postępowaniu karnym przeciwko sprawcy wypadku drogowego ?

Wniesienie przez Prokuratora aktu oskarżenia lub wniosku o warunkowe umorzenie postępowania do Sądu rozpoczyna nowy etap procesowy – postępowanie sądowe. Dla pokrzywdzonego jest to kluczowy moment, bowiem zmienia się jego rola procesowa. Ze strony postępowania przeistacza się w świadka, a więc osobę posiadającą ważne i znaczące dla sprawy informacje. Jego dotychczasową pozycję natomiast zajmuje oskarżyciel publiczny Prokurator, którego rolą będzie popieranie aktu oskarżenia w toku postępowania sądowego. Z pozoru to sytuacja dla pokrzywdzonego wydaje się komfortowa. Niestety, niesie poważne niebezpieczeństwo w postaci odebrania pokrzywdzonemu możliwości wpływu na postępowanie przed Sądem. Zostając świadkiem pokrzywdzony traci bowiem status strony, a co za tym idzie przywileje procesowe np. składanie wniosków, możliwość zadawania pytań itp. Jako świadek może jedynie złożyć zeznania i biernie obserwować rozwój wypadków na sali sądowej. Chcąc odzyskać pozycję strony pokrzywdzony musi wejść w prawa oskarżyciela posiłkowego.

Zgodnie z art. 54 k.p.k. „…jeżeli akt oskarżenia wniósł oskarżyciel publiczny, pokrzywdzony może aż do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego na rozprawie głównej złożyć oświadczenie, że będzie działał w charakterze oskarżyciela posiłkowego…”

Chcąc skorzystać z powyższego uprawnienia wystarczy, że pokrzywdzony zgłosi to Sądowi. Można uczynić to:

    • na pierwszej rozprawie – ustnie do protokołu rozprawy,

    • przed rozpoczęciem rozprawy – przez złożenie przed sprawą pisma

Istotne jest aby wniosek wpłynął do czasu rozpoczęcia przewodu sądowego, czyli momentu odczytania aktu oskarżenia. Jest to bowiem termin zawity.

Wraz ze złożeniem wniosku pokrzywdzony automatycznie odzyskuje status strony i może czynnie działać w sprawie obok prokuratora. Będzie więc powiadamiany o każdej rozprawie, a ponadto przysługiwać mu będą prawa:

    • przeglądania akt sprawy i sporządzania z nich odpisów;

    • składania wniosków o sprostowanie protokołu rozprawy lub posiedzenia wskazując na nieścisłości, opuszczenia bądź przeinaczenia;

    • składania wniosków procesowych, np. o wyłączenie sędziego;

    • składania wniosków dowodowych, np. o powołaniu świadka;

    • wypowiadania się w kwestii przedłożonych dowodów;

    • zadawania pytania świadkom i innym osobom zeznającym przed sądem np. biegłym;

    • wzięcia udział w czynności dowodowej poza rozprawą np. podczas wizji lokalnej na miejscu popełnienia przestępstwa;

    • żądania wydania uzasadnienia wyroku;

    • korzystania ze środków zaskarżenia, w tym złożenia apelacji od wyroku sądu I instancji.

Aplikant adwokacki Sylwia Winiarska – e – mail: winiarska@adwokat-stelmaszczyk.pl,  nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk– e -mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | Skomentuj

Jakie dokumenty zabrać na przesłuchanie w charakterze świadka w sprawie przestępstwa spowodowania wypadku drogowego ?

W tym artykule opiszę jakie dokumenty należy zabrać na przesłuchanie i dołączyć do akt sprawy w przypadku przesłuchania pokrzywdzonego w wyniku przestępstwa spowodowania wypadków drogowych. Zostanie poruszona również kwestia znaczenia takich dokumentów w dalszym etapie postępowania.

Szybkie zakończenie postępowania zależy również od czynności podejmowanych przez pokrzywdzonego. Przez lata praktyki obserwowała, iż w większości przypadków pokrzywdzony bierne czeka na działania podejmowane przez organ postępowania karnego. Bez wątpienia taka postawa nie przynosi korzyści, natomiast podjęcie czynności, które w większości przypadków nie są zbyt absorbujące, a powodują przyspieszenie postępowania.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w przypadku wypadków drogowych, w których pokrzywdzony doznał różnego rodzaju obrażeń ciała, warto idąc na przesłuchanie zabrać ze sobą całą dokumentacje lekarską. W tym zakresie radzę już od początku leczenia ją systematycznie zbierać. Takie działanie bez wątpienia pozwoli organom szybciej ustalić w jakiej placówce dany pokrzywdzony się leczył oraz jakich obrażeń ciała doznał. Warto wskazać, iż nie muszą to być oryginalne dokumenty, dla organu wystarczające będzie ksero.

Zabierz również zdjęcia samochodu zrobione bezpośrednio po wypadku, oczywiście o ile takimi dysponujesz. Takie działanie z pewnością będzie korzystne w przypadku powołania biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków. Niestety często zdarzają się przypadki, iż zdjęcia policyjne są niedokładne i nieprecyzyjne. W takim przypadku biegły będzie mógł posiłkować się zdjęciami wykonanymi przez Ciebie.

Jeżeli zabierzesz przedmiotowe dokumenty na przesłuchanie, poproś osobę, która Ciebie przesłuchuje o dołączenie ich do akt. Wówczas w protokole Prokurator lub Funkcjonariusz Policji wpisze ilość załączników oraz ich krótki opis.

Aplikant adwokacki Sylwia Winiarska – e – mail: winiarska@adwokat-stelmaszczyk.pl,  nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk– e -mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Opublikowano artykuły | Skomentuj