Co można zrobić, gdy dochodzenie / śledztwo trwa zbyt długo ?

Zawsze pokrzywdzonemu zależy na najszybszym rozpatrzeniu sprawy i ukaraniu sprawcy. Natomiast z niewyśnionych przyczyn postępowanie przygotowawcze trwa zbyt długo.

W tym artykule zostanie poruszona kwestia, jak można zareagować, w sytuacji gdy dochodzenie lub śledztwo toczy się zbyt wolno. Opieszałość Policji lub Prokuratury może uprawniać bowiem do wystąpienia przez pokrzywdzonego ze skargą na przewlekłość postępowania przygotowawczego. W przypadku uwzględnienia skargi, Sąd na żądanie skarżącego może przyznać sumę pieniężną w wysokości od 2.000 zł do 20.000 zł.

Zgodnie z art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997r. każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd…”. Instytucja skargi na przewlekłość postępowania została uregulowana w ustawie z dnia 17 czerwca 2004r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpatrzenia sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez Prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 pkt 4 wyżej wskazanej ustawy pokrzywdzonemu w postępowaniu karnym przysługuje prawo wniesienia skargi, w sytuacji gdy jego zdaniem postępowanie przygotowawcze trwa zbyt wolno. Należy wskazać, iż nie jest wymagane, by pokrzywdzony występował w postępowaniu jako oskarżyciel posiłkowy, nie musi pełnić żadnej roli w procesie.

Co to jest przewlekłość postępowania ?

W przedmiotowej ustawie zostało zdefiniowana przewlekłość postępowania jako sytuacje w której „…postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy…”. Okoliczności faktyczne to te, które odnoszą się do samego zdarzenia, a zatem np. kto popełnił przestępstwo, kto jest pokrzywdzonym, jakiego narzędzia użył sprawca, kiedy i gdzie przestępstwo miało miejsce. Okoliczności prawne natomiast odnoszą się do interpretacji poszczególnych przepisów i ich stosunku do czynu sprawcy, np. jakiemu konkretnie przepisowi podlega zachowanie sprawcy, czy obrażenia, które zadał sprawca, są obrażeniami lekkimi, średnimi czy też ciężkimi. Należy jednak pamiętać, że nie każda zwłoka może być przyczyną stwierdzenia przewlekłości, ale tylko zwłoka nieuzasadniona. W tym kontekście należy wskazać, iż w orzecznictwie podkreśla się, iż „…przewlekłość postępowania jest pojęciem względnym, względność ta oznacza, że w każdym przypadku odnoszone musi być do realiów konkretnej sprawy…” (postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 22 marca 2007r., II S 1/07, KZS ). Również Sąd Apelacyjny w Krakowie wskazał w orzeczeniu z dnia 22 marca 2007r., II S 1/07, iż „…przewlekłość postępowania zachodzi, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do końcowego rozstrzygnięcia, będących w związku przyczynowym z działaniem lub bezczynnością sądu…”.

W jakim terminie można złożyć skargę na przewlekłość postępowania ?

Warto podkreślić, iż skargę na przewlekłość można wnieść w każdym czasie, w toku postępowania. Początek biegu terminu dla obliczania przewlekłości postępowania przygotowawczego stanowić będzie moment wszczęcia tegoż postępowania, aż do momentu wniesienia aktu oskarżenia lub wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. W tym miejscu warto zaznaczyć, iż zgodnie z orzecznictwem sądów powszechnych (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 22 listopada 2007 roku) nie jest dopuszczalne wniesienie skargi po zakończeniu postępowania przygotowawczego.

Organ rozpatrujący skargę na przewlekłość postępowania

W przypadku postępowania przygotowawczego skargę wnosi się do Sądu właściwego do rozpoznania sprawy za pośrednictwem prokuratora prowadzącego lub nadzorującego to postępowanie.

Warunki formalne skargi na przewlekłość postępowania

Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 roku nie nakłada obowiązku sporządzenia skargi przez adwokata lub radcę prawnego, jedynie w przypadku kierowania skargi do Sądu Najwyższego skarga musi zostać sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego.

Skarga powinna spełniać wymagania formalne dla pisma procesowego, a więc powinna zawierać:

  • oznaczenie organu, do którego jest skierowana (np. do Sądu Rejonowego Warszawa Mokotów w Warszawie, za pośrednictwem: Prokuratury Rejonowej Warszawa – Mokotów w Warszawie),

  • oznaczenie sprawy, której dotyczy (np. sygn. akt 5 Ds. 14/15),

  • imię i nazwisko skarżącego,

  • datę wniesienia,

  • podpis skarżącego.

Nadto każda skarga musi zawierać;

  • żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania,

  • przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie,

  • żądanie wydania sądowi lub prokuratorowi zalecenia podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności,

  • żądanie zasądzenia odpowiedniej sumy pieniędzy w wysokości od 2.000 zł do 20.000 zł.

Podkreślenia wymaga fakt, iż każda skarga musi zawierać wszystkie wskazane powyżej elementy, w innym przypadku Sąd na podstawie art. 9 ust. 1 u.s.s. odrzuci skargę bez wzywania skarżącego do uzupełnienia jej braków.

Opłata od skargi na przewlekłość postępowania

Przy wniesieniu skargi pamiętać należy, iż podlega ona stałej opłacie w kwocie 100 zł. Jeżeli skargę wniosło kilka osób, wówczas każda z nich uiszcza opłatę oddzielnie. W przypadku uwzględnienia skargi lub jej odrzucając Sąd zwraca skarżącemu opłatę.  Nieuiszczenie stałej opłaty 100 zł przy wnoszeniu skargi, jest brakiem, do którego uzupełnienia należy wezwać stronę albo inny uprawniony podmiot (art. 120 § 1 k.p.k.).

Termin na rozpatrzenie skargi na przewlekłość postępowania

Warto wskazać, iż Sąd na rozpatrzenie skargi ma zgodnie z art. 11 u.s.s. dwa miesiące od dnia jej złożenia. Należy jednak pamiętać, że jest to jedynie termin instrukcyjny, w związku z czym w przypadku jego niedotrzymania przez sąd nie przysługują żadne dodatkowe roszczenia. Sąd rozpoznaje skargę w składzie trzech sędziów.

Uwzględnienie skargi na przewlekłość postępowania

W przypadku uznania skargi za zasadną, Sąd uwzględnia ją i stwierdza, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, a stwierdzenie to następuje w formie postanowienia. Sąd, na wyraźne żądanie skarżącego – nigdy z urzędu, może przyznać mu od Skarbu Państwa, sumę pieniężną w wysokości od 2.000 złotych do 20.000 złotych. Zasądzenie sumy pieniężnej w tych granicach nie wyklucza możliwości dochodzenia w odrębnym postępowaniu cywilnym naprawienia szkody, zaistniałej na skutek przewlekłości, z zastrzeżeniem, że warunkiem koniecznym do wystąpienia na drogę postępowania cywilnego, jest uprzednie uwzględnienie skargi na przewlekłość postępowania.

Kolejna skarga na przewlekłość postępowania

Warto wskazać, iż w przypadku oddalenia skargi kolejną można złożyć po upływie 12 miesięcy od dnia, w którym Sąd wydał postanowienie odnośnie pierwszej skargi. W przypadku, gdy skarga dotyczy postępowania przygotowawczego, w ramach którego w stosunku do sprawcy jest stosowane tymczasowe aresztowanie, kolejną skargę można złożyć zgodnie z art. 14 u.s.s. już po upływie 6 miesięcy.

Końcowo należy wskazać, iż pamiętać należy, że Sąd przy rozpoznaniu skargi na przewlekłość postępowania, nie jest uprawniony do merytorycznej oceny rozstrzygnięć wydanych w sprawie przez sąd. Z tych względów strona posługując się tym instrumentem nie wzruszy wydanych w sprawie orzeczeń

Aplikant adwokacki Sylwia Winiarska – e – mail: winiarska@adwokat-stelmaszczyk.pl,  nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Adwokat Mariusz Stelmaszczyk – e -mail: biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl, nr tel. kom. +48 697 053 659 lub tel./fax +48 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

5 odpowiedzi na „Co można zrobić, gdy dochodzenie / śledztwo trwa zbyt długo ?

  1. Sylwia Winiarska pisze:

    Drodzy Czytelnicy,
    zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu.
    Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Wasza prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.
    Pozdrawiam,
    aplikant adwokacki Sylwia Winiarska

  2. Marek pisze:

    A jak wygląda sprawa z podejrzanymi? Czy podejrzany też może wnieść taką skargę? Jestem podejrzanym w sprawie o spowodowanie kolizji pod wpływem alkoholu. Zatrzymano mi prawo jazdy, co jest dla mnie oczywiście sporym problemem. Spodziewam się umorzenia sprawy i zależy mi aby zakończono ją jak najszybciej. Sprawa jest prosta, świadków łącznie z uczestnikami 5 osób, a postępowanie trwa już pięć i pół miesiąca. Czy w takiej sytuacji mogę wnieść skargę?

    • Sylwia Winiarska pisze:

      Szanowny Panie Marku,
      zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki jest Pan uprawniony do wniesienia przedmiotowej skargi. W Pańskim przypadku radziłabym na początku złożyć pismo do właściwej jednostki prowadzącej postępowanie o przyspieszenie postępowania przygotowawczego i przeprowadzenie określonych dowodów. W przypadku, gdy nie pismo nie przyspieszy postępowania może Pan złożyć skargę.
      Z wyrazami szacunku,
      aplikant adwokacki
      Sylwia Winiarska

  3. lysy pisze:

    mialem kolizje 24.12.2017 byla wezwana policja, sprawca nie przyznaje sie do winy, a ja mam na to dwoch swiadkow. do dzisiaj nie mam odpowiedzi z policji co z ta sprawa sie dzieje, a chce otrzymac szybko pieniadze na naprawe roweru. Co mam zrobic ? czekac w nieskonczonosc ? i ubiegac sie o wyzsza kwote odszkodowania?
    prosze o odpowiedz.
    pozdrawiam

    • Mariusz Stelmaszczyk pisze:

      Witam, proszę pamiętać o tym, że jako pokrzywdzony wykroczeniem ma Pan prawo zapoznania się z aktami postępowania na Policji i wykonania fotokopii akt. Doradzam panu, by skorzystał pan z tego uprawnienia, tj. po wcześniejszym telefonicznym umówieniu się z Policjantem prowadzącym Pana sprawę udał się na Komisariat Policji i sprawdził, jakie czynności zostały przeprowadzone przez Policję. W razie opieszałości Policji może Pan złożyć wniosek o niezwłoczne przeprowadzenie wskazanych przez Pana dowodów z zastrzeżeniem, że dalsza przewlekłość postępowania spowoduje wniesienie przez Pana skargi do Komendanta Komisariatu Policji.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


+ osiem = 13

Możesz użyć następujących tagów oraz atrybutów HTML-a: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>