Kto jest pokrzywdzonym w sprawie karnej?

Z artykułu: Kto jest pokrzywdzonym w sprawie karnej? dowiesz się:

  • kto występuje w procesie karnym w charakterze pokrzywdzonego?
  • kiedy dany podmiot staje się pokrzywdzonym w procesie karnym?

Kto jest pokrzywdzonym w sprawie karnej?

Definicja pokrzywdzonego  została zawarta w art. 49 Kodeksu Postępowania Karnego.
Zgodnie z powyższym artykułem pokrzywdzonymi  mogą być :

  • osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne (np. życie, zdrowie, mienie, cześć)  zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo,
  • instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna, choćby nie miała osobowości prawnej,
  • zakład ubezpieczeń w zakresie, w jakim pokrył szkodę wyrządzoną pokrzywdzonemu przez przestępstwo lub jest zobowiązany do jej pokrycia.

Dla ustalenia kto jest pokrzywdzonym w sprawie karnej zasadnicze znaczenie mają więc pojęcia osoby fizycznej lub prawnej (względnie instytucji państwowej, samorządowej lub społecznej, lub zakładu ubezpieczeń), dobra prawnego i wreszcie bezpośredniego naruszenia lub zagrożenia przestępstwem.

Osoba fizyczna może posiadać status osoby pokrzywdzonej niezależnie od wieku. Decydująca jest tutaj zdolność procesowa (prawna), którą nabywa każdy człowiek z chwilą narodzin. Osoba będąca pokrzywdzonym, która nie ukończyła lat 18, a także osoba ubezwłasnowolniona całkowicie lub częściowo mogą działać w procesie karnym poprzez swojego ustawowego przedstawiciela.

Pokrzywdzonym może być także osoba prawna czyli np. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ale też np. Skarb Państwa i jednostki organizacyjne wymienione w poszczególnych przepisach prawnych. Dotyczyć to będzie najczęściej popełnienia przestępstw przeciwko mieniu, kradzieży lub oszustwa. Pokrzywdzonym może być także instytucja państwowa, samorządowa lub społeczna, choćby nie miała osobowości prawnej, a także zakład ubezpieczeń społecznych.

kto jest pokrzwdzonym w sprawie karnej

Uzyskanie statusu pokrzywdzonego w danej sprawie następuje z chwilą ustalenia związku między przestępstwem, o które toczy się postępowanie, a naruszonym lub zagrożonym dobrem prawnym. Fakt naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego nie musi być potwierdzony wynikami postępowania przygotowawczego albo wyrokiem ustalającym winę sprawcy.

Umów się na spotkanie z Adwokatem w siedzibie Kancelarii Adwokackiej przy ul. Rymanowskiej 5 w Warszawie telefonicznie dzwoniąc pod nr 697053659 lub mailowo na adres biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl

Kiedy nabywa się status pokrzywdzonego w postępowaniu karnym?

Status pokrzywdzonego nabywa się więc przez sam fakt pokrzywdzenia, nie zaś w wyniku decyzji organu. W toku postępowania założenie procesowe, że ktoś jest pokrzywdzonym może jednak zostać obalone, w skutek czego pokrzywdzony straci tą pozycję w procesie.

Powyżej wymienione podmioty stają się pokrzywdzonymi dopiero wówczas, gdy ich dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Z zagrożeniem dobra prawnego spotkamy się nie tylko w wypadku popełnienia przestępstwa, ale też przykładowo w przypadku przygotowania lub usiłowania popełnienia przestępstwa.

Często utożsamia się pokrzywdzenie przestępstwem z poniesieniem szkody majątkowej. Należy jednak mieć na uwadze, że dobrem naruszonym lub zagrożonym przestępstwem może być także dobro materialne, czy dobre osobiste, czyli np. życie, zdrowie, nietykalność cielesna, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska itd.

Dobro prawne jest naruszone lub zagrożone bezpośrednio, gdy pomiędzy działaniem (zaniechaniem) sprawcy a naruszeniem, bądź zagrożeniem dobra –  brak jest jakichkolwiek ogniw pośrednich. Z tego wynika, że do kręgu pokrzywdzonych można zaliczyć tylko ten podmiot, którego dobro prawne zostało działaniem przestępnym naruszone wprost, a nie za pośrednictwem godzenia w inne dobro. Ta z pozoru skomplikowana definicja mająca swój rodowód w jednym z wyroków Sądu Najwyższego staje się dużo jaśniejsza, jeśli przedstawi się ją na konkretnym przykładzie.

Dla przykładu wykazania wyżej omawianej bezpośredniości można użyć np. zbrodni zabójstwa, czy przestępstwa wypadku drogowego, w wyniku którego jeden z jego uczestników poniósł śmierć. Pokrzywdzonym w takich sytuacjach będzie tylko ofiara, a już jej małżonek, czy też dzieci nie będą miały statusu osób pokrzywdzonych. Nie jest pokrzywdzonym także współmałżonek osoby pobitej, która w wyniku przestępstwa doznała uszczerbku na zdrowiu, a który wspólnie z ofiarą poniósł z majątku wspólnego koszty leczenia, gdyż przestępstwo nie dotknęło go bezpośrednio. Pokrzywdzonym będzie w tym wypadku tylko osoba pobita.

W kontekście wymienionych tu przykładów wymóg bezpośredniości nie powinien nastręczać, większych trudności czytającym tego bloga. Warto też zauważyć, że wymóg bezpośredniości nie ma zastosowania do zakładu ubezpieczeń, który uważany jest za pokrzywdzonego, w takim zakresie, w jakim pokrył szkodę wyrządzoną pokrzywdzonemu przez przestępstwo lub jest zobowiązany do jej pokrycia.

Podsumowując: jeśli jesteś jednym z podmiotów wymienionych w artykule 49 Kodeksu Postępowania Karnego, Twoje dobro prawne zostało naruszone i naruszenie to ma charakter bezpośredni, ten blog jest niewątpliwie kierowany właśnie do Ciebie.

Umów się na spotkanie z Adwokatem w siedzibie Kancelarii Adwokackiej przy ul. Rymanowskiej 5 w Warszawie telefonicznie dzwoniąc pod nr 697053659 lub mailowo na adres biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl

Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


5 × = dziesięć