Podanie wyroku do publicznej wiadomości

Celem niniejszego artykułu jest wskazanie na czym polega oraz w jakich przypadkach Sąd może orzec środek karny podanie wyroku do publicznej wiadomości.

Zgodnie z artykułem 43 b k.k. „…sąd może orzec podanie wyroku do publicznej wiadomości w określony sposób, jeżeli uzna to za celowe, w szczególności ze względu na społeczne oddziaływanie skazania, o ile nie narusza to interesu pokrzywdzonego…”.

Podanie wyroku do publicznej wiadomości

W literaturze podkreśla się, iż możliwe jest na podstawie art. 43 b k.k. podanie do publicznej wiadomości wyroku skazującego, natomiast wyłączone jest stosowanie przedmiotowego środka w przypadku wyroku uniewinniającego lub umarzającego postępowanie.

Możliwość podania wyroku do publicznej wiadomości została uzależniona od spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą przesłanką jest celowość jego orzeczenia, wynikająca w szczególności z konieczności realizacji celu generalno – prewencyjnego. Natomiast negatywną przesłanką jest interes pokrzywdzonego.

W orzecznictwie zwraca się uwagę, że orzeczenie tego środka karnego powinno mieć miejsce przede wszystkim:

  • w takich przypadkach, które wzbudziły szczególne zainteresowanie społeczne,
  • wywołały powszechne oburzenie, niepokój,
  • w przypadku przestępstw nagminnie popełnianych na danym terenie lub w określonym środowisku1.

Przekonanie sądu o celowości orzeczenia tego środka karnego nie może prowadzić do naruszenia interesu pokrzywdzonego. Jak wskazuje literatura niejednokrotnie interes pokrzywdzonego, wyrażający się obawą przed naruszeniem dóbr osobistych, ostracyzmem czy wtórną wiktymizacją, będzie przeszkodą dla podania wyroku do publicznej wiadomości2. Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1989 roku, IV KR 8/89 „…środek ten nie powinien być orzekany wówczas, gdy publikacja wyroku łączyłaby się z dolegliwością dla pokrzywdzonego, np. w sprawach o zgwałcenie…”. Jednocześnie na Sądzie orzekającym ten środek ciąży obowiązek przeanalizowania czy nie doprowadzi do wykluczenia sprawcy oraz nie będzie stanowił infamii dla sprawcy.

Szczególne rozwiązanie zostało przewidziane art. 215 k.k., przewidującym obligatoryjne orzeczenie podania wyroku skazującego do publicznej wiadomości w sytuacji, gdy pokrzywdzony zniesławieniem złoży stosowny wniosek. Obowiązek sądu ma charakter bezwzględny, co oznacza, że sąd musi go orzec, chociażby było to niecelowe lub naruszało interes pokrzywdzonego.

Orzekając ten środek karny, sąd powinien określić sposób publikacji wyroku, wskazując precyzyjnie miejsce publikacji w:

  • czasopiśmie,
  • radiu,
  • telewizji,
  • internecie,
  • zakładzie pracy,
  • innym środowiskiem sprawcy.

Organ orzekający powinien również w wyroku wskazać termin publikacji. Wskazać należy, iż przepisy Kodeksu Karnego nie dają podstaw do przyjęcia, że w ramach tego środka karnego dopuszczalna jest publikacja uzasadnienia wyroku. Publikacji podlega jedynie wyrok, którego konieczne elementy są wskazane w art. 413 k.p.k.

W przypadku orzeczenia podania wyroku do publicznej wiadomości przez ogłoszenie zamieszcza się:

  • imię i nazwisko skazanego,
  • datę i miejsce urodzenia skazanego,
  • imiona rodziców skazanego,
  • czas, miejsce i rodzaj popełnionego przestępstwa,
  • podstawę prawną skazania wraz z wymiarem kary.

W przypadku kwalifikacji kumulatywnej oraz kary łącznej w ogłoszeniu należy podać jedynie przepis najsurowszy, na którego podstawie kara została wymierzona.

Podanie wyroku do publicznej wiadomości jest jednorazowym środkiem karnym, nie jest więc możliwa ani dopuszczalna wielokrotna publikacja wyroku. Nie ma natomiast przeciwwskazań, żeby publikacja wyroku nastąpiła w kilku środkach masowego przekazu jednocześnie, także różnego rodzaju przykładowo w prasie i telewizji.

Koszt podania wyroku do publicznej wiadomości ponosi skazany.

Reasumując należy wskazać, iż zgodnie z art. 43b k.k. podanie wyroku do publicznej wiadomości stanowi środek karny, a więc środek penalny będący reakcją na przestępstwo. Nie może on być wykorzystywany jako pozbawiony dolegliwości środek dający satysfakcję i potwierdzający niewinność sprawcy czy jego nieodpowiedzialność za przestępstwo. Możliwość jego zastosowania powstaje w przypadku, gdy Sąd uzna to za celowe, w szczególności ze względu na społeczne oddziaływanie skazania, o ile nie narusza to interesu pokrzywdzonego.

1Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 28.6.2007 r., II AKa 190/07

2A. Sakowicz, w: Melezini, System, s. 854 oraz K. Miś, Podanie wyroku do publicznej wiadomości, s. 47

Umów się na spotkanie z Adwokatem w siedzibie Kancelarii Adwokackiej przy ul. Rymanowskiej 5 w Warszawie telefonicznie dzwoniąc pod nr 697053659 lub mailowo na adres biuro@adwokat-stelmaszczyk.pl

Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

1 odpowiedź na Podanie wyroku do publicznej wiadomości

  1. Sylwia Winiarska pisze:

    Drodzy Czytelnicy,
    zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu.
    Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Wasza prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.
    Pozdrawiam,
    aplikant adwokacki Sylwia Winiarska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *


8 − = dwa